Veranderingen bijstand (sinds 1 januari 2026)

Sinds 1 januari 2026 zijn de regels veranderd rondom giften en wanneer u van anderen bijdragen ontvangt waarmee u kosten bespaard.

Wat is er veranderd?

• Giften tot € 1.200,- per jaar worden niet meer meegerekend als inkomen. Dit betekent dat u deze giften mag ontvangen zonder gevolgen voor uw uitkering.
• Dit geldt ook wanneer u van anderen bijdragen ontvangen waarmee u kosten bespaard, zoals boodschappen die u van familie of vrienden krijgt.
• Tot aan deze grens van € 1.200,- hoeft u geen melding te maken bij de gemeente.

Wat is een gift?

Een gift is geld of spullen die u krijgt zonder dat u hiervoor iets terug hoeft te doen.

Bijvoorbeeld:

• Geld dat u krijgt van familie of vrienden.
• Een eenmalige bijdrage voor bijvoorbeeld een wasmachine.
• Een structurele bijdrage, zoals elke maand € 100,-.

Een gift is dus een vrijwillige schenking.

Wat zijn bijdragen waarmee u kosten bespaard?

Dit is geen geld, maar een voordeel doordat iemand anders uw kosten betaalt.

Bijvoorbeeld:

• Uw ouders doen elke week boodschappen voor u.
• Een vriend betaalt uw zorgverzekering.

U krijgt dan geen geld, maar u hoeft hierdoor zelf minder uit te geven. Dat bespaart kosten, en dat telt ook mee in de beoordeling van uw recht op bijstand.

Let op: het gaat om alle giften en kostenbesparingen samen, tot een bedrag van € 1.200,-. Ook giften op de rekeningen van uw inwonende, minderjarige kinderen tellen mee. Krijgt u meer dan dit bedrag? Dan bent u verplicht om dit bij ons te melden. Ook bent u dan verplicht om hiervan zelf de administratie bij te houden en bewijzen te bewaren.

Wat telt niet mee als gift?

Bijdragen van voedselbanken worden niet gezien als inkomen en tellen dus niet mee voor de grens van € 1.200,-.

Waarom deze wijziging?

De overheid wil met deze nieuwe regels:

• meer vertrouwen geven aan mensen in de bijstand;
• minder administratieve lasten voor inwoners en ons;
• meer ruimte voor menselijke maat in de uitvoering van de wet.

Sinds 1 januari 2026 verandert de manier waarop uitwonende jongeren tussen de 18 en 21 jaar ondersteuning krijgen via de bijstand.

Wat is er veranderd?

• Uitwonende jongeren van 18 tot en met 20 jaar, die geen financiële steun van hun ouders kunnen krijgen, krijgen voortaan een aanvullende bijstandsuitkering van € 634,- per maand.
• Deze aanvulling wordt voortaan via de algemene bijstand verstrekt, en niet meer via bijzondere bijstand.
• Het totaal aan bijstand dat iemand krijgt, mag niet hoger zijn dan de bijstand voor een 21jarige in dezelfde situatie.

Wanneer krijg je deze aanvulling?

Je komt in aanmerking voor de aanvulling van € 634,- als:

• je geen beroep kunt doen op je ouders, bijvoorbeeld omdat zij onvoldoende inkomen hebben;
• of als je geen onderhoudsrecht tegenover je ouders kunt afdwingen (bijvoorbeeld bij een verstoorde relatie).

Wat betekent dit voor jou?

• Je krijgt meer zekerheid over het bedrag dat je ontvangt.
• De regels zijn gelijk in alle gemeenten, waardoor er minder verschillen zijn.
• Wij kunnen het bedrag aanpassen als blijkt dat het te laag of te hoog is voor jouw situatie.

Waarom deze wijziging?

De overheid wil:

• jongeren in een kwetsbare positie beter ondersteunen;
• de regels eenvoudiger en eerlijker maken;
• ons meer ruimte geven om maatwerk te bieden.

Sinds 1 januari 2026 gelden nieuwe regels voor het vaststellen van het vermogen. Wij kijken nu naar uw werkelijke vermogen: wat u bezit is en wat uw schulden zijn.

Wat betekent dit?

Bij de start van uw bijstandsuitkering kijken we hoeveel spaargeld, bezittingen en schulden u heeft.  Alleen als er later iets verandert in uw vermogen, bijvoorbeeld als u geld ontvangt, bekijken we opnieuw of u nog recht heeft op bijstand. Een belangrijke verandering is dat, zolang uw totale vermogen onder de vermogensgrens blijft, u niet meer verplicht bent om een toename van uw vermogen te melden. Dit maakt het makkelijker voor u en voor ons.

Bijvoorbeeld:

• U begint met bijstand en heeft in totaal € 2.000,- saldo op uw rekeningen.
• In de maanden daarna bouwt u € 6.000,- aan schulden op.
• Iemand in uw omgeving overlijdt en daardoor ontvangt u een erfenis van € 10.000,-.
• Op uw rekeningen heeft u inmiddels nog maar een totaal saldo van €500,- .

Wij berekenen dan: € 500,- aan saldo + € 10.000,- (erfenis) –  € 6.000,- (schulden)= € 4.500,- vermogen Omdat dit bedrag onder het maximale vermogen ligt dat u mag hebben (bijvoorbeeld € 8.000,-* voor een alleenstaande), blijft uw recht op bijstand bestaan. *Deze vermogensbedragen veranderen ieder jaar.

Wat is er veranderd?

• Schulden worden nu wel meegeteld.
• U hoeft minder vaak wijzigingen over uw vermogen te melden.
• De regels zijn duidelijker en eerlijker.

Soms vraagt iemand bijstand aan, terwijl deze daar al eerder recht op had. In bijzondere situaties kunnen we bijstand toekennen met terugwerkende kracht. Dit kan tot maximaal drie maanden vóór de aanvraagdatum.

Wanneer is dit mogelijk?

Bijstand met terugwerkende kracht kan worden toegekend als:

• u voldoet aan de voorwaarden;
• u door persoonlijke omstandigheden niet op tijd kon aanvragen;
• u de aanvraag binnen drie maanden na de gewenste startdatum indient.

Voorbeelden van geldige situaties:

• U was ziek of had andere problemen waardoor u de aanvraag niet kon indienen.
• Een andere uitkering is afgewezen.
• Uw eerdere aanvraag is afgewezen omdat u niet op tijd alle gegevens kon aanleveren.
• U had geen goed overzicht van uw geldzaken door bijvoorbeeld flexibel werk, een scheiding of detentie.
• U kreeg later een verblijfsvergunning met terugwerkende kracht.

Hoe beoordelen wij uw aanvraag?

Wij kijken naar:

• de reden van de late aanvraag;
• de gevolgen voor u (zoals schulden);
• of u iets te verwijten valt;

U bent verplicht om dit aan te tonen met bewijsstukken.

Hoe vraagt u dit aan?

U vult het gewone aanvraagformulier in en voegt een toelichting toe. Wij kunnen extra informatie vragen, zoals een medische verklaring.

Sinds 1 januari 2026 is het in sommige gevallen makkelijker om opnieuw bijstand aan te vragen. Wij passen dan een verkorte (vereenvoudigde) aanvraagprocedure toe. Dit betekent dat wij bij een nieuwe aanvraag gebruik maken van gegevens die al bij ons bekend zijn. Het gaat om gegevens van uw vorige bijstandsperiode. Daarom is deze aanvraagprocedure korter en eenvoudiger dan bij een gewone aanvraag.

Wanneer geldt de verkorte aanvraag?

U kunt gebruikmaken van de vereenvoudigde aanvraag als:

• u binnen 12 maanden opnieuw bijstand aanvraagt nadat uw eerdere uitkering is gestopt;
• uw eerdere uitkering is gestopt omdat u bijvoorbeeld:
  • bent gaan werken of een opleiding bent gaan volgen;
  • tijdelijk geen recht had op bijstand (bijvoorbeeld door verblijf in het buitenland).

Wat controleren wij?

Wij controleren of er iets is veranderd in:

• uw woonadres (hoofdverblijf);
• uw samenstelling van het gezin (bijvoorbeeld samenwonen of kinderen);
• uw inkomen;
• uw totale banksaldo, bezittingen en schulden (vermogen).

Zijn er geen belangrijke veranderingen? Dan hoeft u minder gegevens aan te leveren en kunnen we uw aanvraag sneller behandelen. Wilt u opnieuw een bijstandsuitkering aanvragen? En twijfelt u of u in aanmerking komt voor de verkorte aanvraagprocedure? Neem dan contact met ons op.

Voorheen kreeg iemand, waarvan de partner zelf geen recht had op bijstand (bijvoorbeeld vanwege verblijfsstatus, vermogen of inkomen), een lagere uitkering. Dat was vaak te weinig om van te leven, zeker als de partner niet kon bijdragen.

Wat is er veranderd?

• De bijstand voor iemand van 21 jaar of ouder met een partner die geen recht heeft op bijstand, wordt vanaf nu gelijk aan de uitkering voor een alleenstaande waardoor de uitkering hoger is dan voorheen;
• We hoeven geen aparte beoordeling meer te doen, behalve als er bijzondere omstandigheden zijn. Dit geeft mensen meer zekerheid en zorgt voor minder administratie.

Jongmeerderjarigen (18 tot 21 jaar)

Ben jij tussen de 18 en 21 jaar en heeft je partner geen recht op een uitkering? Dan blijft je uitkering wel zoals deze nu is, tenzij wij u als alleenstaande ouder zien. Vanaf 2026 krijgt iemand in deze situatie dezelfde uitkering als een alleenstaande of alleenstaande ouder. Dat betekent:

• Meer financiële ruimte voor mensen die de kosten van het huishouden alleen moeten dragen.
• Wij kijken niet meer naar de leeftijd van de partner bij jongmeerderjarigen (18 tot 21 jaar).

Voorbeeld 1: Samenwonend met partner die geen recht heeft op bijstand

Lisa is 20 jaar en woont samen met haar partner Peter, die geen recht heeft op bijstand. Oude situatie: Lisa kreeg een lagere uitkering, omdat ze als ‘gehuwd met niet-rechthebbende partner’ werd gezien. Nieuwe situatie: Lisa krijgt de norm voor een alleenstaande jongere, ongeacht Peter zijn leeftijd.

Voorbeeld 2: Alleenstaande ouder met partner zonder inkomen

Eva is een alleenstaande ouder en woont samen met haar partner die geen inkomen heeft en geen recht op bijstand. Oude situatie: Eva kreeg een lagere uitkering, omdat ze samenwoonde. Nieuwe situatie: Eva krijgt de norm voor een alleenstaande ouder, omdat zij de kosten voor haar gezin alleen draagt.

Waarom is dit beter?

• Het voorkomt dat mensen in een kwetsbare situatie tekortkomen.
• Het zorgt voor meer gelijkheid tussen mensen die alleen wonen en mensen die samenwonen met een partner die niet kan bijdragen.
• Het maakt de regels duidelijker en eerlijker.