Nieuw lespakket voor basisscholen over erfgoed Zuiderzee
Basisschoolleerlingen kunnen voortaan leren over het maritieme verleden van Kolhorn en de voormalige Zuiderzee met een nieuw lespakket. De lessen zijn ontwikkeld door een samenwerkingsverband van lokale erfgoed- en cultuurorganisaties, de basisschool en vrijwilligers en is bedoeld voor gebruik in het basisonderwijs en voor andere belangstellenden.
Woensdag 6 mei 2026 nam wethouder Robert Leever het lespakket officieel in ontvangst namens de gemeente. Daarmee is een project afgerond dat in de zomer van 2024 van start ging binnen het programma ZuiderZeeWerken: Al 100 jaar, Nog 100 jaar. De bijbehorende subsidie was bedoeld om initiatieven te stimuleren die het erfgoed van de Zuiderzee levend houden en doorgeven aan volgende generaties.
Van verhalen verzamelen tot lesmateriaal
Voor het lespakket is uitgebreid onderzoek gedaan naar de geschiedenis van Kolhorn en de visserij rond de Zuiderzee. Dat leverde een collectie op van:
- artikelen;
- publicaties;
- foto’s;
- historisch film- en beeldmateriaal.
Ook zijn interviews afgenomen en demonstraties vastgelegd van traditioneel vakmanschap, zoals zeilnaaien, netten boeten en vissen met staand want.
Al dit materiaal is verwerkt in een lesprogramma dat aansluit bij de belevingswereld van kinderen en waarin geschiedenis, techniek en leefwijze samenkomen.

Met dit lespakket komt onze geschiedenis tot leven. Kinderen leren waar we vandaan komen en kunnen o.a. met de KH44 praktisch zien dat erfgoed geen verleden tijd is. Dit pakket daagt jongeren uit om te ontdekken, mee te doen en misschien later zelf een rol te spelen in visserij, cultuur of erfgoed.
Wethouder Robert Leever
Drie thema’s
Het lespakket bestaat uit drie thema’s:
- Scheepsontwerp en uitrusting
Leerlingen leren hoe vissersschepen zijn opgebouwd, welke onderdelen aan boord te vinden zijn en hoe het werk op zee verliep. Dit onderdeel bestaat uit een les op school of bij een schip en een rondvaart aan boord van de historische KH44. - Van zee naar keel
Dit thema gaat over de visserij van vroeger: hoe werd vis gevangen, verkocht en verwerkt? Ook de invloed van de Afsluitdijk en visconsumptie in de huidige tijd komen aan bod. Dit thema bestaat uit twee lessen op school. - Sporen van het verleden in het heden
Leerlingen maken kennis met vroegere beroepen en leefomstandigheden en ontdekken wat daarvan nu nog zichtbaar is. Ook dijken en waterveiligheid, vroeger en nu, krijgen aandacht. Dit thema bevat lessen op school en minimaal één les op locatie, zoals een museumbezoek.



Vervolg
Onderwijsorganisatie Triade heeft meegedacht bij de ontwikkeling van het lespakket en stelt het beschikbaar voor alle aangesloten basisscholen. Daarnaast worden onderdelen van het educatiemateriaal toegankelijk gemaakt voor een breder publiek via Museum De Turfschuur.
Kern met Pit
Daarnaast kreeg het projectteam recent extra erkenning: hun initiatief werd door Kern met Pit uitgeroepen tot beste project van Noord-Holland. Dankzij een grote hoeveelheid publieksstemmen – mede aangejaagd doordat bezoekers tijdens de presentatie massaal live hun stem uitbrachten – dingen zij nu mee naar de landelijke titel. Wie het project wil steunen, kan nog stemmen via dit online formulier.


Met dit lespakket krijgt het maritieme erfgoed van Kolhorn een blijvende plek in het onderwijs en blijft het verhaal van de Zuiderzee ook voor nieuwe generaties tastbaar.
Deelnemende stichtingen, verenigingen en scholen
- OBS Op Avontuur;
- Stichting Varend Erfgoed Kolhorn;
- Stichting Historisch Museum Kolhorn (Museum De Turfschuur);
- Historische Vereniging Kolhorn (Histoverkol);
- Stichting Cultuur in de Noordkop.
Links
- Lesprogramma voor scholen 2026-2027, opent in nieuw tabblad
- Vissersverleden verbindt toekomst en heden, opent in nieuw tabblad